Onlangs liep ik met vrienden door een voor ons totaal onbekend bosgebied, ergens op de Utrechtse Heuvelrug. Na een paar uur wandelen raakten we het spoor bijster. Waar staat in hemelsnaam onze auto? We spreken een oudere man aan die langs komt fietsen. Hij glimlacht en zegt: “ Ik zal met mijn zakmes pijlen in de zandgrond trekken”. Lachend en dankbaar nemen we zijn aanbod aan, en warempel…….na ruim een halfuur komen we op de parkeerplaats aan.
De weg vragen, de weg wijzen, wegbewijzeringen, het is wellicht ouder dan de bekende weg naar Rome. Wie zijn ogen maar eventjes de kost geeft kan op dit moment een onwaarschijnlijk woud aan wegbewijzeringen waarnemen. Eenvoudige bordjes, gekleurde paaltjes, gepunte handwijzers, stickers op paaltjes, op lantaarnpalen. Vaak 4,5,6 verschillende markeringen boven elkaar. En nu doen ook wij driftig mee. Wij, Theo Vermaas en ondergetekende.
Het is vrijdag 12 november 2021. Samen met Theo ga ik aan de slag. Onze opdracht: wegbewijzering aanbrengen voor het traject Huissen – Doornenburg van de meerdaagse pelgrimstocht Wegen met Zegen. Een paar dagen daarvoor heb ik Theo, op een instructie - en informatieavond over het project Wegen met Zegen leren kennen. Theo is lid van het koor van de Maria Magdalena parochie uit OverBetuwe, Ikzelf ben verbonden met de Nijmeegse Antonius van Paduakerk. Het klikte meteen tussen ons.
Noch Theo noch ik hebben ervaring in het aanbrengen van bewijzeringen. Voorwerk is echter reeds gedaan. De route is uitgezet en er is ook gekeken waar je de wegbewijzeringen zou kunnen aanbrengen. Lantaarnpalen zijn vaak geschikte objecten. Eveneens verkeerspalen en /of houten paaltjes langs onverharde wegen en bospaden. In ons achterhoofd het consigne: Zorg ervoor dat de aangebrachte wegbewijzeringen duidelijk en op tijd zijn waar te nemen. Stiekem duikt bij mij de vraag op: moet de wandelaar echt in een heel gespreid bedje terecht komen of mag er ook nog plaats zijn voor vragen, een beetje zoeken en puzzelen? Maar al spoedig blijkt dat de werkelijkheid ook voor ons weerbarstiger is als de routebeschrijving op papier.
Voordat we op stap gaan, nog even gezellig samen koffie drinken bij Theo thuis. Materiaal verzamelen; we hebben een doos vol met stickers. Op iedere sticker het blauwe logo van ‘Wegen met Zegen’ en een dikke rode pijl (RD, RA, LA). Ook enkele stencils waarop de route aangegeven is. Dan op weg naar de kerk O.L.V. Ten Hemelopneming vanwaar we beginnen.
Theo leest voor, we zoeken en vinden een geschikt paaltje en weldra is onze eerste sticker (pijl RD) geplakt. We lopen verder, komen op de Langestraat, een gezellige winkelstraat. Even later zijn we op een dijk, gaan langs het Dominicanenklooster, door een parkje, weer een dijk op, verder en verder. Overal plakken we stickers met natuurlijk juiste pijlrichting.
Ons gesprek beperkt zich vooreerst vooral tot zinnen als: “Is de sticker goed te zien?”, “Moet het hoger, nog hoger, of toch wat lager?”. “Volgens mij hoeft hier geen pijl, voor de wandelaars is het duidelijk genoeg”. “Ho, wacht even, komen ze hier niet in verwarring? Voor alle zekerheid toch maar een sticker plakken”. “Mijn hemel, waar kan je hier een sticker plakken?”.
Dan enige verwarring. Onder aan een dijk lopen we rondjes. “Hier zijn we net toch ook geweest? Even later: “Moeten we nu boven op de dijk over de weg lopen? Kan toch niet, te gevaarlijk voor de wandelaar”. We besluiten onder aan de dijk verder te gaan. “Maar zie jij daar een pad?”
We lopen het dorp Angeren binnen. Makkie, het plakken van de stickers een eitje. Voordat we weer op de dijk belanden, eerst links de katholieke Sint Bavokerk, meteen daarna aan de rechter kant de protestantse H. Nicolaaskerk. De Sint Bavokerk is al sinds februari 2021 aan de eredienst onttrokken. We klimmen de Rijndijk op en maken een pauze op de daar gelegen rustplek, ondertussen genietend van het prachtige open landschap.
Theo vertelt over het gebied. Hij kent veel mensen, kent allerlei plekjes. Wat bijzonder door middel van dit project zo’n man te leren kennen. We praten met elkaar over onze betrokkenheid met onze parochies. Over krimpende geloofsgemeenschappen, over de vele kerken die sluiten. Maar het zijn nooit alleen kerken die sluiten, het zijn de geloofsgemeenschappen van mensen die uit elkaar vallen. Oude diep menselijke verbanden die verloren gaan. Welke waarde heeft religie in een wereld die volstrekt geseculariseerd is? Kunnen deze pelgrimstochten ons helpen bij het zoeken naar nieuwe sporen om antwoorden op die vraag te vinden?
We gaan verder maar maken de route die dag niet af. Dat doen we twee weken later. Op 26 november komen we in Doornenburg aan. Maar voordat we bij de Sint Martinuskerk aankomen (ook deze is helaas al in 2015 aan de eredienst onttrokken) gaan we gezellig een taartje eten in het magnifiek gerestaureerde kasteel Doornenburg. Daar brengen we ook een bezoek aan de mooie kapel die ondanks het oorlogsgeweld haar gotisch uiterlijk nog grotendeels heeft kunnen behouden.
Zo verliep in grote lijnen onze eerste wegbewijzering. Daar bleef het niet bij. De jaren daarna hebben we diverse etappes van de route gecontroleerd of de bewegwijzering nog juist was en om zo nodig een en ander aan te passen. We hebben het met zeer veel plezier gedaan. We hebben het gebied op een bijzondere manier leren kennen, we hebben mooie gesprekken met elkaar mogen voeren en we hebben, last but not least, onderweg pareltjes van een christelijke traditie mochten ontmoeten.
Afgelopen jaar, in 2025 heeft de overheid ten behoeve van een uniforme bewegwijzering van wandel- en fietsroutes overal genummerde paaltjes geplaatst. Alleen op die paaltjes mogen routebordjes met een standaardafmeting aangebracht worden. Daar zijn we druk mee bezig geweest. Tegelijkertijd hebben we de oude stickers verwijderd al lukte dat niet overal (en bleken ze soms toch hard nodig sstttt)
Tot slot. Nog een kleine, persoonlijke gedachte. Meer en meer maken wandelaars, en dus waarschijnlijk ook onze pelgrims, gebruik van hun smartphone met GPS. Zij weten op een meter nauwkeurig waar ze zijn. Alles staat op de telefoon. Waar het dichtstbijzijnde café of restaurant te vinden is. Waar het winkelcentrum is, waar de fietsenmaker huist. Autonoom, zo heet dat. Geen hulp nodig.
En toch, maar misschien is dat ouderwets, soms biedt het niet - weten, soms biedt het vragen juist een kans om contact te maken, een ander aan te spreken. Een groet, een gesprek, een dank je wel. En is dat ten diepste toch ook niet een Zegen op Wegen?
Rob van Woerkom