Deze keer spreken we Frank Boeijen (59), inwoner van Driel. Hij is voorzitter van stichting Driel Polen en geeft mensen die de pelgrimstocht lopen de gelegenheid meer te weten te komen over de Poolse hulp die we kregen aan het eind van de Tweede Wereldoorlog.
Hoe zat het ook alweer met de steun uit Polen?
“Bij de actie Market Garden, met als doel de Duitse bezetting van Nederland te beëindigen, werd ook een brigade uit Polen onder leiding van generaal Sosabowski ingezet. Het ging om 1003 parachutisten. De parachutisten waren opgeleid om in Warschau te landen dat toen in Russische handen was. Het lot besliste anders. Het was de bedoeling dat ze op 17 september 1944 vlak bij de Rijnbrug zouden landen. Ze konden vanwege slecht weer pas later springen en werden in Driel gedropt. Daar splitste het regiment zich: een deel stak de Rijn over om met de Britten mee te vechten met als doel de perimeter te behouden en een deel bleef achter in Driel. De Polen hadden gewaarschuwd dat de Rijnbrug veroveren een onmogelijke missie was vanwege het grote aantal Duitse soldaten. De aanval werd toch doorgezet en inderdaad bleek de Duitse tegenstand te sterk. Na de nederlaag vluchtten de Britten de Rijn over en kregen daarbij hulp van de Polen. Er vielen veel doden onder de Britten maar zonder de hulp van de Polen zou dit aantal nog ruim 1000 meer zijn geweest. De Polen kregen de schuld van het mislukken van het veroveren van de Arnhemse brug, ze zouden niet dapper genoeg geweest zijn. Pas in 2006 kregen de Polen eerherstel vanuit Nederland en dit jaar (2025) volgde eerherstel vanuit Groot Brittannië.”
De Polen kregen de schuld van de nederlaag van de Britten, ze zouden niet dapper genoeg geweest zijn
Hoe herdenken jullie deze gebeurtenis?
“We willen de mensen laten zien wat de Poolse parachutisten voor ons hebben betekend. In de kerk in Driel is een informatiecentrum ingericht waar mensen altijd terecht kunnen. Het centrum is iedere dag open van 09.00 uur tot 17.00 uur. Desgewenst kunnen we voor de pelgrims het verhaal toelichten. Hier zijn we een jaar geleden mee begonnen. Er moet dan wel even contact met ons worden opgenomen zodat we een vrijwilliger kunnen regelen op die dag. De uitleg duurt gemiddeld een half uur maar kan naar behoefte worden aangepast. Een deel van de Drielse etappe volgt dezelfde route die de Polen destijds gevolgd hebben. Toen de oorlog afgelopen was konden de Polen niet zomaar weer huiswaarts keren. Het ijzeren gordijn was inmiddels opgericht. Ze verspreiden zich over de hele wereld. Een aantal bleef hier maar er vertrokken er ook naar bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Canada en Engeland.”
Wordt er op 17 september ook nog aandacht besteed aan de Poolse luchtlanding?
“Jaarlijks wordt op de eerste zaterdag na 17 september de luchtlanding herdacht. Veteranen zijn er niet meer bij. De laatste is vorig jaar op 105-jarige leeftijd overleden. Een kleindochter van hem komt nog een parachutesprong maken voor een documentaire waar we mee bezig zijn. Een aantal Poolse families komt nog wel steeds op de herdenkingen. De achterkleinzoons van generaal Sosabowski uit Engeland zijn er ook meestal bij. Dit jaar (2025) wordt de herdenking op zaterdag 20 september gevierd. Het belooft weer een heel spektakel te worden. De ministers van Defensie uit Polen, Engeland en Nederland zullen hierbij naar alle waarschijnlijkheid aanwezig zijn.”
Meer weten? Zie driel-polen.nl Contact: info@driel-polen.nl
Tekst: Joop Koopman, beeld: Vrieze Fotografie